Doğal gaz kullanımında 4 Nisan 2026 itibarıyla başlayan kademeli fiyat uygulaması, havaların serinlemesi ve kombilerin yeniden kullanılmaya başlanmasıyla birlikte yeniden gündeme geldi. Konut abonelerini doğrudan ilgilendiren sistemde, doğal gaz tüketimi artık yalnızca kullanılan metreküp miktarına göre değil, ilin ve ayın belirlenen tüketim limitine göre de değerlendiriliyor.
Uygulamada Türkiye genelinde tek bir tüketim sınırı bulunmuyor. Her il için aylara göre farklı limitler belirleniyor. Bunun temelinde ise illerin iklim koşulları ve geçmiş dönem tüketim verileri bulunuyor. Tüketicinin ilgili ayda belirlenen sınırı aşması halinde, yalnızca limitin üzerindeki bölüm değil, o aya ait toplam doğal gaz tüketimi Kademe-2 fiyatından hesaplanıyor. BOTAŞ'ın yayımladığı uygulama esaslarında bu durum açık şekilde belirtiliyor.
Doğal gazda kademeli tarife ne zaman başladı?
Konut tüketicileri için kademeli fiyat uygulaması, ilk sayaç okuma tarihi 4 Nisan 2026 ve sonrası olan aboneler açısından uygulanmaya başladı. Sistem kapsamında konut aboneleri Kademe-1 ve Kademe-2 olmak üzere iki farklı fiyat grubunda değerlendiriliyor.
BOTAŞ'ın 4 Nisan 2026 tarihinden itibaren geçerli tarifesinde konut tüketicileri için Kademe-1 fiyatı 10,625 TL/Sm³, Kademe-2 fiyatı ise 18 TL/Sm³ olarak açıklandı. Bu rakamlar BOTAŞ'ın dağıtım şirketlerine uyguladığı toptan satış fiyatları olup KDV ve ÖTV hariç tutarları ifade ediyor.
İki kademe arasındaki fark yaklaşık yüzde 69,4 seviyesinde bulunuyor. Bu nedenle tüketim limitinin aşılması, ilgili ay için doğal gaz maliyetini belirgin şekilde artırabiliyor.
Limit aşılırsa ne oluyor?
Sistemin en çok merak edilen noktası, limit aşıldığında faturanın nasıl hesaplandığı. Kademeli tarife, klasik anlamda "ilk bölüm ucuz, aşan bölüm pahalı" şeklinde işlemiyor.
BOTAŞ'ın uygulama esaslarına göre bir ay içerisindeki toplam doğal gaz tüketimi o ay için belirlenen limite ulaşır veya bu sınırı aşarsa, söz konusu ayın tüketiminin tamamına Kademe-2 fiyatı uygulanıyor. Yani yalnızca limitin üzerinde kalan metreküpler daha yüksek tarifeden hesaplanmıyor. Limitin aşılması halinde ilgili aya ait toplam tüketim Kademe-2 üzerinden fiyatlandırılıyor.
Örneğin bir ilde belirli bir ay için tüketim limiti 100 metreküp olarak belirlenmiş olsun. Abone o ay 99 metreküp tükettiğinde ilgili tüketim Kademe-1 üzerinden değerlendirilecek. Ancak tüketim 101 metreküpe çıktığında, yalnızca 1 metreküplük fark değil, o aya ait 101 metreküplük toplam tüketim Kademe-2 fiyatından hesaplanacak.
Bu nedenle limit sınırına yaklaşan aboneler açısından aylık tüketim miktarının takip edilmesi önem taşıyor.
Limitler neden illere göre değişiyor?
Kademeli doğal gaz tarifesinde tüketim sınırları Türkiye'nin tamamında aynı şekilde uygulanmıyor. Her il için aylık ayrı bir limit bulunuyor.
Limitlerin belirlenmesinde EPDK verileri ve illere ilişkin geçmiş tüketim değerleri esas alınıyor. Böylece daha soğuk bölgelerde kış aylarında doğal gaz tüketiminin daha yüksek olması dikkate alınırken, daha ılıman bölgelerde farklı sınırlar uygulanıyor.
Bu nedenle bir ilde Kademe-1 kapsamında kalan tüketim miktarı, başka bir ilde aynı ay için Kademe-2'ye geçilmesine neden olabiliyor.
Eylül ayında limitler farklı uygulanıyor
Kademeli tarife kapsamında sonbahar aylarında da il bazında farklı tüketim sınırları bulunuyor. Havaların soğumaya başlamasıyla birlikte doğal gaz kullanımının artması beklenirken, tüketicilerin kendi illeri için belirlenen limiti dikkate alması gerekiyor.
Örneğin verilen tüketim tablosunda Ankara için eylül ayı limiti 40,69 metreküp, İstanbul için ise 29,23 metreküp olarak yer alıyor. Bu rakamlar aylık limitler olarak belirlenirken, fatura dönemi birden fazla aya denk geldiğinde her ayın tüketimi kendi limitine göre değerlendiriliyor.
Dolayısıyla tek bir fatura döneminde hem eylül hem ekim ayına ait tüketim bulunması halinde iki ay birbirinden bağımsız şekilde hesaplanabiliyor.
Ekim ayında tüketim sınırları değişiyor
Havaların daha fazla soğumasıyla birlikte doğal gaz kullanımının yükselmesi beklenen ekim ayında da il bazında farklı limitler uygulanacak.
Verilen örneklere göre Ankara'da ekim ayı tüketim limiti 76,86 metreküp, İstanbul'da 43,73 metreküp olarak belirtiliyor. Kasım ayında ise bu limitler sırasıyla 161,63 ve 101,71 metreküpe çıkıyor.
Aralık ayında Ankara için 284,25 metreküp, Erzurum için ise 319,60 metreküp seviyesine ulaşan limitler bulunuyor. Bu farklılık, özellikle kış koşullarının daha ağır yaşandığı illerde doğal gaz tüketiminin dikkate alınarak limitlerin değiştirildiğini gösteriyor.
Fatura iki ayı kapsıyorsa hesaplama nasıl yapılıyor?
Doğal gaz faturalarında sayaç okuma dönemleri her zaman tek bir takvim ayıyla sınırlı olmayabiliyor. Bu durumda fatura dönemi içerisinde birden fazla aya ait tüketim bulunabiliyor.
Kademeli tarife uygulamasında her ayın tüketimi ayrı değerlendiriliyor. Aylık tüketim limitleri, ilgili ayın gün sayısına bölünerek günlük ortalama tüketim limiti belirleniyor. Fatura döneminde hangi aya kaç gün denk geliyorsa o ay için hesaplama buna göre yapılıyor.
Bu nedenle faturanın tamamını tek bir aylık limit üzerinden değerlendirmek doğru olmuyor. Örneğin sayaç okuması eylül ayında başlayıp ekim ayında sona eriyorsa, eylül ve ekim aylarına denk gelen tüketim ayrı ayrı hesaplanıyor.
Günlük ortalama tüketim de dikkate alınıyor
Sistemde yalnızca aylık toplam rakama bakılmıyor. Aylık limit, ilgili ayın gün sayısına bölünerek günlük ortalama tüketim sınırı oluşturuluyor.
Bu hesaplama, özellikle sayaç okuma döneminin ayın başı veya sonunda gerçekleşmesi durumunda önem kazanıyor. Fatura dönemindeki tüketim, ilgili aylara dağıtılarak her ay için belirlenen günlük limitlerle karşılaştırılıyor.
Böylece 30 veya 31 günlük tam bir dönem ile yalnızca birkaç günlük tüketimin aynı şekilde değerlendirilmesinin önüne geçiliyor.
Merkezi sistem kullanan apartmanlarda hesaplama nasıl yapılacak?
Merkezi doğal gaz sistemiyle ısınan apartman ve sitelerde de kademeli tarife uygulaması bulunuyor. Ancak burada tüketim doğrudan toplam sayaç üzerinden hane bazında değerlendirilmiyor.
BOTAŞ'ın uygulama esaslarına göre merkezi sistem aboneliklerinde toplam doğal gaz tüketimi, merkezi sistemde bulunan toplam hane sayısına bölünerek hane başına tüketim miktarı hesaplanıyor.
Bu nedenle merkezi sistemle ısınan binalarda apartmanın toplam doğal gaz tüketimi ve bağımsız bölüm sayısı hesaplamada önem taşıyor.
Faturada Kademe-1 ve Kademe-2 ayrı gösterilecek
Yeni sistem kapsamında doğal gaz faturalarında tüketicilerin hangi kademeden ne kadar kullanım yaptığı da gösteriliyor.
BOTAŞ'ın uygulama esaslarına göre dağıtım şirketleri tarafından düzenlenen faturalarda Kademe-1 tüketim miktarı, Kademe-2 tüketim miktarı ve toplam kullanım bedelleri ayrı ayrı yer alacak.
Bu sayede aboneler, faturalarında hangi miktarın birinci kademeden, hangi miktarın ikinci kademeden hesaplandığını kontrol edebilecek.
Hangi aboneler kademeli tarifeden muaf?
Kademeli fiyat uygulamasında bazı tüketici grupları için muafiyet bulunuyor. BOTAŞ'ın uygulama esaslarında ibadethaneler, cemevleri ve Kur'an kursları ile münferit ölçüm sayacına sahip şehit aileleri ve muharip veya malul gazilerin konut tüketicileri için kademeli fiyat uygulamasından muafiyet öngörülüyor.
Bu gruplar için uygulanacak fiyatlandırma, ilgili düzenlemelerdeki özel hükümler çerçevesinde değerlendiriliyor.
Doğal gaz faturası yükselmesin diye neye dikkat edilmeli?
Kademeli sistem nedeniyle özellikle sonbahar ve kış aylarında tüketim miktarının takip edilmesi önem kazanıyor. Abonelerin öncelikle kendi illeri için hangi ayda ne kadar tüketim limiti bulunduğunu kontrol etmesi gerekiyor.
Kombi kullanımında gereğinden yüksek sıcaklık ayarlarından kaçınmak, kullanılmayan odalarda ısı kaybını azaltmak, bina ve daire yalıtımını kontrol etmek ve radyatörlerin önünü kapatmamak doğal gaz tüketiminin kontrol altında tutulmasına yardımcı olabilir.
Ancak her konutun ısı yalıtımı, metrekare büyüklüğü, kat konumu, cephe durumu ve kullanım alışkanlığı farklı olduğundan, belirli bir tüketim miktarının bütün haneler için yeterli olacağını söylemek mümkün değil.
Tüketiciler limitlerini nereden kontrol edebilir?
Doğal gaz abonelerinin kendi illeri için belirlenen aylık tüketim limitlerini BOTAŞ tarafından yayımlanan resmi tablolardan kontrol etmesi mümkün. Dağıtım şirketleri de kendi internet sitelerinde kademeli tarife uygulamasına ilişkin bilgilendirmeler yayımlıyor.
BOTAŞ'ın mevcut tarifesinde Kademe-1 ve Kademe-2 fiyatları resmi olarak yer alırken, uygulamanın esasları ve il bazında aylık tüketim limitleri de ayrıca yayımlanıyor.
Bu nedenle sosyal medyada paylaşılan genel tüketim rakamları yerine abonenin bulunduğu il, ilgili ay, sayaç okuma tarihleri ve faturadaki tüketim miktarının birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Doğal gaz faturalarında yeni dönem
4 Nisan 2026'da başlayan kademeli fiyat uygulamasıyla birlikte konut abonelerinin doğal gaz faturalarında tüketim miktarı kadar, tüketimin gerçekleştiği ay ve ilin belirlenen limiti de önem kazandı.
Sistemin en kritik özelliği, limitin aşılması halinde yalnızca fazla kullanılan doğal gazın değil, ilgili aya ait toplam tüketimin Kademe-2 tarifesiyle hesaplanması. BOTAŞ'ın mevcut tarifesinde konutlar için Kademe-1 fiyatı 10,625 TL/Sm³, Kademe-2 fiyatı ise 18 TL/Sm³ olarak belirlenmiş durumda; söz konusu tutarlar KDV ve ÖTV hariç BOTAŞ toptan satış fiyatlarıdır.
Özellikle havaların soğumasıyla birlikte kombilerin daha uzun süre çalıştırılması beklenirken, abonelerin kendi illerine ve aylara ilişkin limitleri takip etmesi, faturalarındaki Kademe-1 ve Kademe-2 tüketimlerini kontrol etmesi önem taşıyor.
Yorumlar 0