Gayrimenkul sektöründe ilan verme ve emlak işletmelerine yetki verme süreçlerini yakından ilgilendiren yeni bir düzenleme hazırlığı gündeme geldi. Elektronik İlan Doğrulama Sistemi'nin (EİDS) kapsamının genişletilmesine yönelik çalışmalar kapsamında, taşınmaz sahipleri ile emlak işletmeleri arasındaki yetkilendirme sürecinin daha kapsamlı şekilde elektronik ortama taşınması planlanıyor.
Yeni modelin hayata geçirilmesi halinde yalnızca taşınmaz sahibinin emlak işletmesine ilan verme yetkisi verip vermediği değil, taraflar arasında düzenlenen yetkilendirme sözleşmesinin de sistem üzerinden takip edilmesi hedefleniyor. Böylece gayrimenkul ilanlarının hangi yetkiye ve hangi sözleşmeye dayanarak yayımlandığının daha kolay kontrol edilmesi amaçlanıyor.
E-Devlet üzerinden yetkilendirme dönemi
Gayrimenkul ilanlarında doğrulama amacıyla kullanılan mevcut sistemde taşınmaz sahipleri, e-Devlet üzerinden kendilerine ait gayrimenkulleri görüntüleyerek yetki belgesine sahip emlak işletmelerine ilan yayımlama izni verebiliyor.
Bu uygulama sayesinde internet üzerindeki gayrimenkul ilanlarının taşınmaz sahibiyle bağlantısının kurulması ve ilanı yayımlayan emlak işletmesinin yetkisinin elektronik ortamda doğrulanması mümkün hale geliyor.
EİDS kapsamında yürütülen uygulama, özellikle taşınmaz sahibinin bilgisi veya onayı dışında ilan oluşturulmasının önüne geçilmesi açısından önem taşıyor. Yeni düzenleme çalışmalarıyla birlikte sistemin yalnızca ilan yayınlama yetkisinin doğrulanmasıyla sınırlı kalmaması hedefleniyor.
Yetkilendirme sözleşmeleri de elektronik sisteme taşınacak
Üzerinde çalışılan yeni modelin en dikkat çeken başlıklarından birini, taşınmaz sahibi ile emlak işletmesi arasında imzalanan yetkilendirme sözleşmesinin sisteme dahil edilmesi oluşturuyor.
Mevcut yapıda e-Devlet üzerinden verilen ilan yayınlama yetkisi ile taraflar arasındaki sözleşme süreci birbirinden ayrı şekilde yürütülebiliyor. Yeni sistemin hayata geçirilmesiyle birlikte bu iki aşamanın elektronik ortamda birbirine bağlanması planlanıyor.
Buna göre mülk sahibi ile emlak işletmesi arasında imzalanan yetkilendirme sözleşmesinin sisteme tanımlanması ve ilgili gayrimenkul ilanıyla eşleştirilmesi hedefleniyor.
Bu düzenleme yürürlüğe girerse bir taşınmazın hangi emlak işletmesi tarafından, hangi yetkilendirme sözleşmesine dayanılarak pazarlanabildiği daha kapsamlı biçimde takip edilebilecek.
Sözleşme sona erdiğinde ilan otomatik kaldırılabilecek
Yeni sistem kapsamında planlanan bir diğer önemli değişiklik ise yetkilendirme sözleşmesinin sona ermesiyle ilan arasındaki bağlantının otomatik olarak kurulması olacak.
Taşınmaz sahibi ile emlak işletmesi arasındaki yetkilendirme sözleşmesinin belirli bir süre sonunda sona ermesi veya taraflardan biri tarafından iptal edilmesi halinde, bu sözleşmeye bağlı olarak yayımlanan emlak ilanının da otomatik şekilde yayından kaldırılması planlanıyor.
Bu uygulamanın hayata geçirilmesi durumunda, artık geçerli bir yetkilendirmeye dayanmayan ilanların internet platformlarında yayında kalmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Özellikle satış veya kiralama yetkisi sona ermiş taşınmazlar açısından bu mekanizmanın önemli bir değişiklik oluşturması bekleniyor. Sözleşmenin sistemdeki durumunun ilanla bağlantılı olarak takip edilmesi, ilanların güncelliğinin artırılmasına yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Bir taşınmaza tek emlakçı yetkisi gündemde
Emlak sektöründeki düzenleme çalışmalarında değerlendirilen bir başka seçenek ise bir taşınmaz için verilebilecek emlak işletmesi yetkisine ilişkin.
Mevcut uygulamada taşınmaz sahipleri aynı gayrimenkul için birden fazla emlak işletmesine ilan yayınlama yetkisi verebiliyor. Yeni düzenleme kapsamında ise bir taşınmazın yalnızca tek bir emlak işletmesine yetkilendirilmesine yönelik seçenek üzerinde de duruluyor.
Bu seçeneğin uygulanıp uygulanmayacağı konusunda henüz kesinleşmiş bir karar bulunmuyor. Çalışmalar kapsamında farklı modellerin ve bunların gayrimenkul sektörüne etkilerinin değerlendirilmesi bekleniyor.
Tek emlak işletmesine yetki verilmesi yönündeki bir düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde, aynı taşınmazın farklı emlak işletmeleri tarafından eş zamanlı olarak pazarlanmasıyla ilgili uygulamalar da değişebilecek.
Ancak bu seçeneğin özellikle farklı ölçeklerde faaliyet gösteren emlak işletmeleri ile taşınmaz sahipleri açısından ortaya çıkarabileceği sonuçların dikkate alınması gerekiyor.
Emlak ilanlarında doğrulama kapsamı genişliyor
EİDS'nin kapsamının genişletilmesine yönelik çalışmaların temel başlıklarından biri, gayrimenkul ilanlarının daha güvenilir hale getirilmesi olarak öne çıkıyor.
Elektronik ortamda yapılan doğrulama sayesinde ilan sitelerinde yer alan taşınmazların gerçek sahibi ile ilanı yayımlayan emlak işletmesi arasındaki bağlantının daha kolay kontrol edilmesi hedefleniyor.
Yeni sistemle birlikte yalnızca ilan oluşturma aşamasında değil, yetkilendirmenin devam edip etmediği konusunda da elektronik takip yapılması planlanıyor.
Bu nedenle düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde emlak işletmelerinin ilan süreçlerinde sözleşme ve yetki bilgilerini daha dikkatli şekilde takip etmesi gerekecek.
Yabancı taşınmaz sahipleri için de çalışma yapılıyor
Yeni düzenleme hazırlıklarının bir diğer bölümünü ise yabancı taşınmaz sahiplerinin verdiği ilanlar oluşturuyor.
Yabancı mülk sahiplerinin taşınmazlarıyla ilgili ilan süreçlerinde doğrulamanın nasıl yapılacağına ilişkin yeni bir mekanizma üzerinde çalışıldığı belirtiliyor. Bazı istisnai taşınmaz ilanlarında kullanılabilecek yöntemlerin kötüye kullanılmasının önüne geçilmesi ve ilanı veren kişi veya işletmenin taşınmaz üzerindeki yetkisinin daha güvenilir biçimde doğrulanması amaçlanıyor.
Bu kapsamda farklı mülkiyet durumlarına sahip taşınmazların elektronik sistem üzerinden doğrulanmasına yönelik teknik ve idari seçeneklerin değerlendirilmesi bekleniyor.
İlan platformlarının da sürece etkisi artacak
Gayrimenkul ilanlarının elektronik sistem üzerinden doğrulanmasının kapsamının genişletilmesi, ilan platformlarının da süreçte daha fazla kontrol yapmasını beraberinde getirebilecek.
Yetkilendirme sözleşmesinin sisteme bağlanması ve sözleşmenin sona ermesi halinde ilanın otomatik olarak kaldırılması planı, ilanların geçerliliğinin yalnızca ilanı giren emlak işletmesinin beyanına bırakılmamasını amaçlıyor.
Böylece bir taşınmaz için verilen yetkinin başlangıç ve bitiş durumunun elektronik ortamda izlenmesi mümkün hale gelebilecek.
Satış sürecinde güvenli ödeme sistemi de gündemde
Gayrimenkul sektöründeki dijitalleşme çalışmaları yalnızca ilan verme ve yetkilendirme aşamasıyla sınırlı kalmıyor. Taşınmaz satışlarında ödeme işlemlerinin daha güvenli şekilde gerçekleştirilmesine yönelik Güvenli Ödeme Sistemi de sektörün gündemindeki başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
Gayrimenkul alım satımlarında tarafların karşı karşıya kalabileceği ödeme risklerinin azaltılması ve para transferlerinin daha güvenli bir yöntem üzerinden gerçekleştirilmesi amaçlanıyor.
İlan aşamasında EİDS üzerinden doğrulama yapılması, yetkilendirme sözleşmelerinin elektronik ortamda takip edilmesi ve satış aşamasında güvenli ödeme mekanizmalarının kullanılmasıyla gayrimenkul işlemlerinin daha baştan sona dijital şekilde izlenebilmesi hedefleniyor.
Emlakçı ve mülk sahiplerini ilgilendiren değişiklikler
Planlanan düzenlemeler, hem taşınmaz sahiplerini hem de emlak işletmelerini yakından ilgilendiriyor. Taşınmaz sahiplerinin emlak işletmesine verdiği yetkinin kapsamını ve süresini daha dikkatli takip etmesi önem kazanırken, emlak işletmelerinin de ilanlarını geçerli yetkilendirme sözleşmelerine göre yönetmesi gerekecek.
Özellikle sözleşmesi sona eren veya iptal edilen taşınmazların ilanlarının sistem tarafından otomatik olarak kaldırılması planı, ilan yönetiminde yeni bir dönemin başlamasına neden olabilir.
Emlak işletmelerinin mevcut ilanlarıyla yetkilendirme sözleşmeleri arasındaki bağlantıyı düzenli şekilde kontrol etmesi, yeni sistemin uygulanması halinde önem taşıyacak.
Düzenleme ne zaman yürürlüğe girecek?
EİDS'nin kapsamının genişletilmesine yönelik çalışmalar devam ederken, üzerinde değerlendirilen seçeneklerin tamamının henüz kesinleşmediği belirtiliyor.
Yetkilendirme sözleşmelerinin elektronik sisteme aktarılması, sözleşme sona erdiğinde ilanın otomatik olarak kaldırılması, tek emlak işletmesine yetki verilmesi ve yabancı taşınmaz sahiplerinin ilanlarının doğrulanmasına yönelik mekanizmalar çalışma başlıkları arasında bulunuyor.
Düzenlemenin nihai şeklinin ilgili kurumların değerlendirmeleri ve sektör paydaşlarının görüşleri doğrultusunda belirlenmesi bekleniyor.
Yeni sistemin uygulamaya alınması halinde gayrimenkul ilanlarında yalnızca taşınmaz sahibinin onayının değil, bu onayın hangi sözleşmeye dayandığının ve sözleşmenin geçerlilik durumunun da elektronik ortamda takip edilmesi gündeme gelecek.
Yorumlar 0