Dar gelirli ailelere yönelik sosyal yardım sisteminde yeni bir dönem için hazırlık yapılıyor. Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak anılan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) ile belirli bir gelir seviyesinin altında bulunan hanelerin desteklenmesi hedefleniyor.
Yeni modelin mevcut sosyal yardım uygulamalarından farklı olarak ailelerin yalnızca gelir durumuna bakılarak değil, hanenin genel ihtiyaçları değerlendirilerek uygulanması planlanıyor. Böylece sosyal desteklerin ailelerin gerçek ihtiyaçlarına göre şekillendirilmesi amaçlanıyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında sistemin teknik ve mevzuat altyapısı üzerinde çalışmalar devam ederken, uygulamanın 2027 yılında Türkiye genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor.
GETAD İLE NE AMAÇLANIYOR?
Yeni sistemin temel amacı, geliri belirlenen seviyenin altında kalan ailelerin ekonomik açıdan desteklenmesi.
Modelde bir hanenin gelirinin yanı sıra ailede yaşayan kişi sayısı, çocukların durumu ve hanede özel ihtiyaç sahibi bireylerin bulunup bulunmadığı gibi unsurların da değerlendirilmesi planlanıyor.
Bu nedenle GETAD'ın herkese aynı miktarda ödeme yapılacağı standart bir yardım modeli şeklinde uygulanması beklenmiyor.
Desteklerin, hanelerin ihtiyaçlarına göre farklılaştırılması üzerinde duruluyor.
DESTEKLER AİLENİN İHTİYACINA GÖRE BELİRLENECEK
Yeni sistemin en önemli özelliklerinden birinin ihtiyaç odaklı yardım modeli olması bekleniyor.
Aynı gelir seviyesine sahip iki farklı ailenin ihtiyaçları birbirinden farklı olabileceği için desteklerin de tek tip olmaması planlanıyor.
Bir ailenin öncelikli ihtiyacı kira giderleri olabilirken, başka bir hanede enerji, ısınma veya gıda harcamaları daha önemli hale gelebilecek.
Bu nedenle GETAD kapsamında nakdi ve ayni desteklerin birlikte kullanılabileceği bir model üzerinde çalışılıyor.
HANE GELİRİ ÖNEMLİ KRİTER OLACAK
Sistemin uygulanmasında temel kriterlerden biri hane geliri olacak.
Belirlenen gelir eşiğinin altında kalan ailelerin ekonomik durumunun tespit edilmesi ve ortaya çıkan ihtiyaçlara göre destek sağlanması hedefleniyor.
Burada yalnızca tek bir kişinin kazancı değil, hanenin toplam gelirinin dikkate alınması planlanıyor.
Böylece sosyal yardım kaynaklarının ekonomik desteğe daha fazla ihtiyaç duyan ailelere yönlendirilmesi amaçlanıyor.
ÇOCUKLU AİLELER İÇİN FARKLI DEĞERLENDİRME
GETAD kapsamında aile yapısının da dikkate alınması planlanıyor.
Hanede bulunan çocuk sayısı, çocukların yaşı ve ailenin genel ekonomik durumu gibi unsurların desteklerin belirlenmesinde etkili olması bekleniyor.
Çocuk sayısı arttıkça eğitim, beslenme, giyim ve diğer temel giderlerin de değişebileceği dikkate alınarak hanelerin ihtiyaçlarının ayrı ayrı değerlendirilmesi hedefleniyor.
YAŞLI VE ENGELLİ BİREYLER DE HESABA KATILACAK
Hanelerde yaşayan yaşlı veya engelli bireylerin bulunması da sistem kapsamında değerlendirilmesi planlanan unsurlar arasında yer alıyor.
Bu kişilerin bakım ve günlük yaşam giderlerinin diğer hanelere göre farklılaşabilmesi nedeniyle sosyal yardım miktarının ve türünün belirlenmesinde bu durumun dikkate alınması amaçlanıyor.
Böylece aynı gelir seviyesinde bulunan ancak farklı sosyal ihtiyaçlara sahip ailelerin birbirinden ayrıştırılması hedefleniyor.
EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞI ALANLAR İÇİN DE ÖNEMLİ
GETAD'ın gündeme gelmesiyle birlikte düşük aylık alan emeklilerin durumu da tartışılıyor.
Sistemin temel hedefi düşük gelirli haneleri desteklemek olduğu için emeklilerin de hane gelirleri ve diğer kriterler üzerinden değerlendirilmesi planlanıyor.
Ancak en düşük emekli aylığı alan herkesin otomatik olarak vatandaşlık maaşı alacağına ilişkin kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.
Emeklilerin hangi şartlarda sistem kapsamına alınacağı, uygulamanın nihai kriterleri açıklandığında belli olacak.
ÖDEME TUTARI HENÜZ AÇIKLANMADI
GETAD konusunda vatandaşların en çok merak ettiği başlıklardan biri yapılacak yardımın miktarı.
Ancak şu aşamada hak sahiplerine ödenecek kesin tutar açıklanmış değil.
Sistemin hane bazlı olarak uygulanması planlandığından, ödeme miktarının da gelir durumu ve ihtiyaçlara göre belirlenmesi bekleniyor.
Bu nedenle belirli bir rakam üzerinden yapılan sosyal medya paylaşımlarının resmi ödeme tutarı olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
VATANDAŞLIK MAAŞI HERKESE VERİLECEK Mİ?
GETAD'ın adından da anlaşılacağı üzere bütün vatandaşlara koşulsuz olarak ödenen bir maaş olması planlanmıyor.
Sistemin belirli bir gelir seviyesinin altında kalan ve sosyal desteğe ihtiyaç duyan hanelere yönelik olması öngörülüyor.
Dolayısıyla vatandaşların sisteme dahil olabilmesi için gelir ve ihtiyaç kriterlerini karşılaması gerekecek.
Kesin şartların ise düzenlemenin tamamlanmasının ardından açıklanması bekleniyor.
SADECE PARA DESTEĞİ VERİLMEYECEK
Yeni modelin yalnızca nakit yardımlardan oluşması da beklenmiyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın açıklamalarında sosyal yardım ile istihdam politikalarının birlikte yürütülmesine yönelik yaklaşım öne çıkıyor.
Bu kapsamda çalışma çağındaki vatandaşların istihdama katılımını destekleyecek uygulamaların da model içerisinde değerlendirilmesi planlanıyor.
Amaç, ailelere ekonomik destek sağlarken aynı zamanda kendi gelirlerini artırabilecekleri imkanların güçlendirilmesi.
BÖLGELERE GÖRE DESTEKLER DEĞİŞEBİLECEK
Türkiye'nin her bölgesinde yaşam koşulları ve hanelerin ihtiyaçları aynı değil.
Bu nedenle GETAD kapsamında bölgesel farklılıkların da hesaba katılması planlanıyor.
Kira giderlerinin yüksek olduğu bölgelerde barınma desteği öne çıkabilirken, farklı bölgelerde ısınma, enerji veya gıda ihtiyaçları daha önemli hale gelebilecek.
Bu yaklaşım sayesinde sosyal yardımların bölgesel şartlara göre daha hedefli şekilde düzenlenmesi amaçlanıyor.
SİSTEMİN ALTYAPISI HAZIRLANIYOR
GETAD'ın hayata geçirilebilmesi için kamu kurumları arasında çalışmalar yürütülüyor.
Hanelerin gelirlerinin nasıl hesaplanacağı, hangi gelir seviyesinin destek sınırı olarak kabul edileceği, ödeme miktarlarının hangi kriterlere göre belirleneceği ve hak sahiplerinin nasıl tespit edileceği üzerinde çalışmalar yapılıyor.
Sistemin uygulanması için gerekli mevzuat ve bütçe sürecinin de tamamlanması gerekiyor.
2027 YILI İÇİN HEDEF KONULDU
GETAD'ın 2027 yılında Türkiye genelinde uygulanması hedefleniyor.
Öncesinde yapılan çalışmalar ve pilot uygulamalardan elde edilecek sonuçlara göre sistemin kapsamının netleştirilmesi bekleniyor.
Uygulama başladığında vatandaşların başvuru yöntemi, gelir kriterleri, ödeme miktarları ve destek türleriyle ilgili ayrıntılar da belli olacak.
BAŞVURULAR NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
GETAD için şu aşamada kesin bir başvuru takvimi açıklanmış değil.
Sistemin yasal ve teknik altyapısının tamamlanmasının ardından başvuru sürecine ilişkin ayrıntıların kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.
Vatandaşların başvuru tarihi ve ödeme miktarı konusunda yalnızca Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile diğer resmi kurumlar tarafından yapılacak açıklamaları takip etmesi önem taşıyor.
GÖZLER YENİ DÜZENLEMEDE
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi, sosyal yardım alanında ailelerin ekonomik durumuna göre daha kapsamlı destek verilmesini amaçlayan bir model olarak hazırlanıyor.
Sistemde hane geliri, ailedeki kişi sayısı, çocuklar, yaşlı ve engelli bireyler ile bölgesel ihtiyaçların dikkate alınması planlanıyor.
GETAD kapsamında ödenecek tutar ve kesin başvuru şartları henüz açıklanmış değil. Çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte sistemin kapsamı ve uygulama ayrıntılarının netleşmesi bekleniyor. 2027 yılında ise modelin Türkiye genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Yorumlar 0