Editor: Ayşe Koca
Türkiye'de son yıllarda hızla yükselen konut ve kira fiyatları, vatandaşların en önemli gündem maddelerinden biri haline geldi. Artan yaşam maliyetleri, yüksek kredi faizleri ve düşen alım gücü nedeniyle ev sahibi olmak her geçen gün zorlaşırken, kiralardaki yükseliş de milyonlarca hanenin bütçesini zorlamaya devam ediyor. Kamu yönetimi ise bu soruna kalıcı çözüm üretmek amacıyla sosyal konut projelerinden kiralık konut modeline, kentsel dönüşüm desteklerinden uygun finansman paketlerine kadar birçok yeni uygulamayı hayata geçiriyor.
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2025 yılında hane halkı harcamaları içinde en yüksek pay yüzde 29,3 ile konut ve kira giderlerine ayrıldı. Düşük gelir grubunda bu oran yüzde 38,7'ye kadar yükselirken, tek yaşayan bireylerde ise yüzde 41 seviyesine ulaştı. Bu tablo, barınma maliyetlerinin vatandaş üzerindeki yükünü açık şekilde ortaya koydu.
Hükümet, deprem bölgesinde tamamlanan 455 bin konutun ardından Türkiye genelinde konut arzını artıracak yeni projeleri devreye alarak hem ev sahibi olmayı kolaylaştırmayı hem de kira fiyatlarını dengelemeyi amaçlıyor. Hedef ise deprem bölgesi dahil olmak üzere toplam 1 milyon yeni konutun piyasaya kazandırılması.
500 Bin Sosyal Konutun İnşaatı Sürüyor
Cumhuriyet tarihinin en büyük sosyal konut projesi olarak duyurulan 500 bin sosyal konut hamlesinde önemli aşama kaydedildi. Kura çekimlerinin tamamlandığı projede hak sahipleri belirlenirken, birçok ilde inşaat çalışmaları başladı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, projedeki ilk konutların 2027 yılının Mart ayında teslim edilmeye başlanacağını açıkladı. Projenin tamamının ise 2028 yılı içerisinde bitirilmesi hedefleniyor.
Uzmanlar, Türkiye'nin yıllık yaklaşık 800 bin ila 1 milyon yeni konut ihtiyacına dikkat çekerek, bu projenin tek başına yıllık ihtiyacın yüzde 17 ila 20'sini karşılayabileceğini belirtiyor. Böylece hem konut sahipliği oranının artırılması hem de fiyat baskısının azaltılması amaçlanıyor.
TOKİ'den Uygun Kiralık Konut Dönemi
Türkiye'de ilk kez uygulanacak sosyal kiralık konut modeli için de geri sayım başladı. TOKİ tarafından yürütülen projede ilk uygulama İstanbul'da hayata geçiriliyor.
İstanbul'un Avrupa ve Anadolu yakalarında toplam 15 bin kiralık sosyal konut inşa ediliyor. Dar gelirli vatandaşlar kura sistemiyle belirlenecek ve piyasa koşullarının yaklaşık yarı fiyatına bu evlerde üç yıl boyunca oturma imkânı elde edecek.
İlk teslimatların Eylül ayında yapılması planlanırken, elde edilecek sonuçlara göre uygulamanın Ankara, İzmir, Antalya ve Kocaeli gibi büyükşehirlerde de yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Orta Gelirliye 20 Bin Konut Satışı
Orta gelir grubuna yönelik yeni konut kampanyası da vatandaşlardan yoğun ilgi görüyor. TOKİ tarafından 64 ilde satışa sunulacak 20 bin konut için başvurular başladı.
Kampanyadan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan ve kendisi ile eşi adına kayıtlı konutu bulunmayan vatandaşlar yararlanabilecek. Gelir ve ikamet şartı aranmayacak.
Konut fiyatlarının 2 milyon 100 bin liradan başladığı kampanyada farklı ödeme seçenekleri sunuluyor. Peşin alımlarda yüzde 25 indirim uygulanırken, vadeli ödeme planları da vatandaşlara finansman kolaylığı sağlıyor.
İstanbul'da Kentsel Dönüşüm Hızlandı
Deprem riski taşıyan yapıların dönüştürülmesini amaçlayan "Yarısı Bizden" kampanyası kapsamında İstanbul genelinde dönüşüm çalışmaları hız kesmeden devam ediyor.
Program çerçevesinde her bir konut için 875 bin lira hibe, 875 bin lira kredi ve 125 bin lira taşınma desteği sağlanıyor. Böylece vatandaşlara toplam 1 milyon 875 bin liralık destek sunuluyor.
Bugüne kadar 92 bin bağımsız bölümün dönüşümü tamamlanırken, yaklaşık 233 bin bağımsız bölümde çalışmalar sürüyor. Uzmanlar, dönüşüm projelerinin hem güvenli yaşam alanları oluşturduğunu hem de yeni konut arzı yaratarak piyasaya olumlu katkı sağladığını ifade ediyor.
3 Milyon Liralık Dönüşüm Kredisi
Kentsel dönüşüm sürecini destekleyen bir diğer önemli uygulama ise Dünya Bankası finansmanıyla yürütülen dönüşüm kredisi programı oldu.
Proje kapsamında vatandaşlara 3 milyon liraya kadar kredi desteği sunuluyor. İlk yıl geri ödeme alınmayan kredi paketinde 180 aya kadar vade ve yüzde 0,69 faiz oranı uygulanıyor.
Yoğun ilgi gören kampanyaya kısa sürede 10 bin başvuru yapıldığı açıklanırken, uygulamanın İstanbul'un yanı sıra İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ'da da yaygınlaştırılması planlanıyor.
1 Milyon Konut Hedefi Fiyatları Etkileyecek
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, deprem bölgesinde tamamlanan konutlar, sosyal konut projeleri, kiralık konut uygulamaları ve TOKİ kampanyalarıyla birlikte toplamda yaklaşık 1 milyon konutluk arz oluşturulacağını belirtti.
Uzmanlara göre artan konut arzı, özellikle büyükşehirlerde yaşanan fiyat baskısını azaltabilir. Kamu yönetimi de hayata geçirilen projeler sayesinde hem ev sahibi olmak isteyen vatandaşların önünü açmayı hem de kira fiyatlarını daha dengeli seviyelere çekmeyi hedefliyor.
Önümüzdeki üç yıllık süreçte tamamlanacak projelerin, Türkiye'nin konut piyasasında önemli bir dönüşüm yaratması ve barınma maliyetlerini aşağı yönlü etkilemesi bekleniyor.
Yorumlar 0