WASHINGTON — ABD Merkez Bankası (Fed), 28-29 Temmuz tarihlerinde gerçekleştireceği kritik faiz toplantısı öncesinde piyasaları ikiye bölen bir tabloyla karşı karşıya. Bir yanda haziran ayında beklentilerin altında kalan enflasyon verileri faizlerin sabit tutulması yönünde güçlü sinyaller verirken; diğer yanda Orta Doğu'da tırmanan gerilim ve Brent petrolün varil başına 100 doları aşması, enflasyonun yeniden hortlaması riskini gündeme taşıdı.
Piyasalar "Sabit" Diyor, Ama Tereddüt Var
CME Group verilerine göre piyasalar, Fed'in temmuz toplantısında politika faizini yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutma ihtimalini yüzde 65,8 olarak fiyatlıyor. Faiz artırımı beklentisi ise yüzde 34,2 seviyesinde. Ancak bu tablo, petrol fiyatlarındaki hareketlilik nedeniyle anlık değişebilir.
Fed'in yeni Başkanı Kevin Warsh, göreve gelmesinin ardından yaptığı açıklamalarda fiyat istikrarını yeniden sağlama konusundaki kararlılığını vurgularken, para politikasının gelecekteki seyrine ilişkin sınırlı yönlendirmede bulunması belirsizliği artırıyor.
Haziran Enflasyonu Rahatlattı, Ama...
ABD'de haziran ayında enflasyon beklentilerin altında geldi. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık bazda yüzde 0,4 gerilerken, yıllık enflasyon yüzde 3,5 olarak açıklandı. Çekirdek enflasyon ise aylık bazda değişmedi ve yıllık yüzde 2,6 seviyesinde gerçekleşti.
Üretici fiyatlarındaki artış da beklentilerin altında kalırken, tarım dışı istihdamın yavaşlamasına rağmen işsizlik oranının yüzde 4,2'ye gerilemesi iş gücü piyasasının hâlâ güçlü olduğunu gösterdi.
Petrol 100 Doları Aştı, Benzin 4 Doları Zorluyor
İşte tam bu noktada devreye giren jeopolitik riskler, Fed'in rahat nefes almasını engelliyor. Orta Doğu'da artan gerilimle birlikte Brent petrolün varil fiyatı geçen hafta 100 doların üzerine çıktı. ABD'de benzinin ortalama fiyatı da yeniden galon başına 4 doların üzerine yükseldi.
Enerji maliyetlerinde yaşanabilecek yeni artışların enflasyonu yeniden yukarı çekmesi, Fed'in yılın geri kalanındaki kararlarını doğrudan etkileyebilir. Piyasaların gündemindeki tek soru net: Petrol fiyatlarında yeni bir yükseliş dalgası mı geliyor?
Ekonomistler Ne Diyor?
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan önde gelen ekonomistler, temmuzda faiz değişikliği beklemese de, eylül ayı için uyarılarda bulunuyor:
-
Mark Zandi (Moody's Analytics): "Fed bu toplantıda ve yılın geri kalanında faizleri değiştirmeyecektir. Ancak Orta Doğu'daki çatışmalar uzarsa ve petrol fiyatları yüksek kalırsa, eylül toplantısında yeniden faiz artırımı gündeme gelebilir."
-
Olu Sonola (Fitch Ratings): "Son enflasyon verileri Fed'e faizleri sabit tutması için alan sağladı, ancak rahatlamak için henüz erken. Enerji fiyatları yeniden yükselirse enflasyon baskısı güçlenebilir."
-
Steven Kamin (AEI): "Haziran verileri temmuzda faizlerin sabit kalması için yeterli. Ama petrol fiyatları yüksek seyreder ve enflasyon yeniden hız kazanırsa, sonraki toplantılarda faiz artırımı kaçınılmaz olabilir."
-
Nancy Vanden Houten (Oxford Economics): "Temmuzda sürpriz beklemiyoruz. Mevcut görünüm, politika faizinin uzun süre korunmasına işaret ediyor. Fed, Orta Doğu riskleri nedeniyle temkinli duruşunu sürdürecektir."
Fed'in Eylül Kararı Petrole Bağlı
Fed'in temmuz toplantısında faizleri sabit tutması neredeyse kesin gibi görünse de, asıl kritik dönemeç eylül ayı için şekilleniyor. Orta Doğu'daki gelişmelerin petrol fiyatlarını ve dolayısıyla küresel enflasyonu nasıl etkileyeceği, Fed'in sonbahar kararlarını belirleyecek en önemli unsur olarak öne çıkıyor.
Piyasalar şimdilik nefesini tutmuş, yarın başlayacak iki günlük toplantının ardından Warsh'ın açıklamalarını ve özellikle "enflasyon riski" vurgusunu yakından takip ediyor.
Fed, 28-29 Temmuz tarihlerinde gerçekleştireceği Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısında politika faizini değerlendirecek. Karar, toplantının ardından açıklanacak.
Yorumlar 0