Editor: Ayşe Koca
Emeklilik döneminde çalışmaya devam etmek veya kendi işini kurmak isteyen vatandaşların merak ettiği konuların başında, şirket kurmaları halinde emekli aylıklarının kesilip kesilmeyeceği geliyor. Emekli olduktan sonra ticari faaliyete başlamak isteyen kişiler, şahıs şirketi açmanın ya da bir şirkete ortak olmanın sosyal güvenlik açısından nasıl bir sonuç doğuracağını araştırıyor.
Normal şartlarda yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra şahıs şirketi kuran veya limited ya da anonim şirkete ortak olan emeklilerin emekli aylıkları kesilmiyor. Bu kişiler, emekli aylıklarını almaya devam ederken ticari faaliyetlerini sürdürebiliyor.
Ancak emeklilik statüsü, aylığın türü ve kişinin çalışma biçimi bazı durumlarda farklı sonuçlar doğurabiliyor. Özellikle malullük aylığı alanlar ile dul ve yetim aylığı alanların durumunda farklı kurallar uygulanabiliyor.
EMEKLİ ŞİRKET KURARSA MAAŞI KESİLİR Mİ?
Yaşlılık aylığı almaya hak kazanan ve emekliliği sonrasında kendi işini kuran vatandaşların emekli maaşları, şirket kurdukları gerekçesiyle normal şartlarda kesilmiyor.
Emekli bir vatandaş şahıs şirketi açarak ticari faaliyete başlayabileceği gibi limited veya anonim şirkete ortak olarak da faaliyet gösterebiliyor. Emekli aylığının alınmaya devam edilmesi, emeklilik sonrasında iş hayatına dönmek isteyen vatandaşlar açısından önemli bir avantaj sağlıyor.
Burada önemli olan nokta, kişinin aldığı aylığın yaşlılık aylığı kapsamında bulunması ve çalışma biçiminin mevzuatta öngörülen şartlara uygun olmasıdır.
EMEKLİLER BAĞ-KUR PRİMİ ÖDEMEK ZORUNDA MI?
Emekli olduktan sonra kendi adına iş yeri açan veya şirket ortağı olan vatandaşların en çok araştırdığı konulardan biri de Bağ-Kur primleri.
Verilen bilgilere göre yaşlılık aylığı alan emeklilerin kendi işlerini kurmaları halinde yeniden Bağ-Kur primi ödeme zorunluluğu bulunmuyor. Başka bir ifadeyle emekli vatandaş, şirket kurduğu için normal bir Bağ-Kur sigortalısı gibi yeniden prim ödeme yükümlülüğüyle karşı karşıya kalmıyor.
Bu durum, emeklilik sonrasında ticari faaliyete başlamayı düşünen vatandaşlar açısından önemli bir ayrıntı olarak öne çıkıyor.
ŞAHIS ŞİRKETİ KURAN EMEKLİNİN MAAŞI KESİLİR Mİ?
Emekli olduktan sonra şahıs şirketi kurmak isteyen vatandaşlar açısından da temel uygulama değişmiyor. Yaşlılık aylığı alan emekli, kendi adına ticari faaliyet yürütmeye başlayabiliyor ve bu nedenle emekli aylığının kesilmesi söz konusu olmuyor.
Şahıs şirketi üzerinden ticaret yapan emeklilerin sosyal güvenlik durumları ile vergi yükümlülükleri ise birbirinden farklı değerlendiriliyor. Emekli aylığının kesilmemesi, kişinin vergi mevzuatından kaynaklanan yükümlülüklerinin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
Bu nedenle şirket kuruluşu öncesinde vergi, SGK ve diğer yasal yükümlülüklerin ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
LİMİTED VE ANONİM ŞİRKETE ORTAK OLAN EMEKLİLER
Emeklilik sonrasında yalnızca şahıs şirketi kurmak değil, mevcut bir limited veya anonim şirkete ortak olmak da mümkün.
Yaşlılık aylığı alan emeklilerin şirket ortağı olması, tek başına emekli aylığının kesilmesine neden olmuyor. Dolayısıyla emekli vatandaş şirket ortaklığından elde ettiği ticari kazanç nedeniyle yaşlılık aylığını kaybetmiyor.
Ancak şirket ortaklığı ile şirkette fiilen çalışan kişinin sosyal güvenlik statüsü aynı olmayabilir. Bu nedenle şirket ortaklığı ile çalışma ilişkisinin birbirinden ayrılması gerekiyor.
SGDP KESİNTİSİ UYGULANIYOR MU?
Emekli vatandaşların şirket kurması ile başka bir iş yerinde çalışması arasında önemli bir fark bulunuyor.
Kendi şirketini kuran ve şirket ortağı olarak faaliyet gösteren yaşlılık aylığı sahipleri bakımından verilen bilgilerde Bağ-Kur primi veya SGDP kesintisi uygulanmadığı belirtiliyor.
Buna karşılık emekli olduktan sonra başka bir iş yerinde 4/a kapsamında çalışmaya başlayanların durumunda, işveren tarafından çalışılan ücret üzerinden Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) uygulanabiliyor.
Bu nedenle “Emekliyim, çalışırsam maaşım kesilir mi?” sorusunun yanıtı, kişinin nerede ve hangi statüde çalıştığına göre değerlendirilmelidir.
BAŞKA BİR ŞİRKETTE ÇALIŞAN EMEKLİNİN MAAŞI KESİLİR Mİ?
Yaşlılık aylığı alan bir vatandaş emekli olduktan sonra başka bir iş yerinde bordrolu olarak çalışmaya başlayabiliyor. Bu durumda da emekli aylığının kesilmesi söz konusu olmuyor.
Ancak işveren tarafından çalışanın ücretinden SGDP kesintisi yapılabiliyor. Böylece emekli aylığı devam ederken kişi çalıştığı iş yerinden ayrıca ücret alabiliyor.
Burada emekli aylığı ile çalışma karşılığında alınan ücretin birbirinden farklı ödemeler olduğu unutulmamalı. SGDP, emekli aylığının tamamının kesilmesi anlamına gelmiyor.
MALULEN EMEKLİ OLANLAR DİKKAT!
Emeklilik sonrasında şirket kurma konusunda en önemli istisnalardan biri malullük aylığı alan vatandaşlarla ilgili.
Malullük aylığı alan kişinin kendi adına iş yeri açması veya bir şirkete ortak olması halinde, yaşlılık aylığı alan emeklilerden farklı bir uygulama söz konusu olabiliyor. Verilen bilgilere göre malullük aylığı, kişinin yeniden sigortalı olması veya çalışmaya başlaması durumunda kesilebiliyor.
Bu nedenle malulen emekli olan vatandaşların şirket kurmadan veya ticari faaliyete başlamadan önce kendi sosyal güvenlik durumlarını SGK üzerinden mutlaka kontrol etmeleri önem taşıyor.
DUL VE YETİM AYLIĞI ALANLARIN DURUMU FARKLI
Vefat eden sigortalı veya emeklinin ardından hak sahiplerine bağlanan dul ve yetim aylıkları da yaşlılık aylığından farklı kurallara tabi.
Dul veya yetim aylığı alan bir kişinin şirket kurması halinde, kendi sosyal güvenlik durumuna ve sigortalılık statüsüne göre aldığı aylığın oranında değişiklik meydana gelebiliyor.
Özellikle ölüm aylığının hak sahipleri arasında paylaştırılması nedeniyle çalışma durumunun aylık oranlarına etkisi bulunabiliyor. Bu nedenle dul veya yetim aylığı alanların şirket kurmadan önce SGK'dan kişisel durumlarına ilişkin bilgi almaları gerekiyor.
EMEKLİLER TİCARİ FAALİYETTE BULUNABİLİYOR
Emeklilik, kişinin çalışma hayatından tamamen çekilmesi anlamına gelmiyor. Yaşlılık aylığı alan vatandaşlar emeklilik sonrasında kendi işlerini kurabiliyor, şirket ortağı olabiliyor veya başka bir iş yerinde çalışabiliyor.
Ancak her çalışma biçiminin sosyal güvenlik açısından aynı sonucu doğurmadığı görülüyor. Şahıs şirketi, şirket ortaklığı ve başka bir işverene bağlı çalışma arasında prim ve SGDP bakımından farklılıklar bulunabiliyor.
Bu nedenle emeklilik sonrası çalışma planı yapan vatandaşların yalnızca “maaşım kesilir mi?” sorusuna değil, prim, vergi ve diğer yasal yükümlülüklere de dikkat etmesi gerekiyor.
ŞİRKET KURMADAN ÖNCE NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Emekli vatandaşların şirket kurmadan önce öncelikle aldıkları aylığın türünü belirlemesi gerekiyor. Yaşlılık aylığı, malullük aylığı ve ölüm aylığı farklı sosyal güvenlik kurallarına tabi olabiliyor.
Bunun yanı sıra kurulacak şirketin türü, kişinin şirket içerisindeki konumu ve fiilen çalışıp çalışmayacağı da değerlendirilmesi gereken konular arasında yer alıyor.
Özellikle malulen emekli olanlar ve dul-yetim aylığı alanların, şirket kuruluşundan önce SGK'dan güncel ve kişisel durumlarına uygun bilgi almaları olası mağduriyetlerin önüne geçebilir.
EMEKLİ ŞİRKET KURDUĞUNDA ÖZETLE NE OLUR?
Yaşlılık aylığı alan normal emekliler açısından emeklilikten sonra şirket kurmak veya şirket ortağı olmak, tek başına emekli aylığının kesilmesine neden olmuyor. Bu kişiler ticari faaliyetlerini sürdürürken emekli aylıklarını almaya devam edebiliyor.
Ancak malullük aylığı alanlar ve dul-yetim aylığı sahipleri için farklı hükümler uygulanabildiğinden, bu kişilerin durumları ayrıca incelenmeli.
Emeklilik sonrasında çalışma hayatına dönmek isteyen vatandaşların şirket kurmadan önce SGK statülerini, prim durumlarını ve varsa SGDP yükümlülüklerini kontrol etmeleri önem taşıyor. Ayrıca vergi ve şirket yükümlülüklerinin de ilgili kurumlar üzerinden ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
Yorumlar 0