Editor: Ayşe Koca
Hurda teşviki ve ÖTV indirimi beklentisi, otomobil sahibi olmak veya mevcut aracını yenilemek isteyen vatandaşların gündemindeki yerini koruyor. Özellikle 25 yaş ve üzerindeki araçların hurdaya ayrılması karşılığında yeni araç alımında ÖTV avantajı sağlanmasına yönelik teklifin akıbeti yakından izleniyor. MHP Kayseri Milletvekili İsmail Özdemir’in daha önce TBMM’ye sunduğu kanun teklifi de bu tartışmaların merkezinde bulunuyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin resmi kayıtlarında İsmail Özdemir imzalı teklifin amacı, 25 yaş ve üzeri taşıtlarını geri dönüşüme veren kişilerin yeni alacakları yerli taşıtların ÖTV’den muaf tutulması olarak yer alıyor. Teklifin Meclis Başkanlığına geliş tarihi 20 Kasım 2024, esas numarası ise 2/2697 olarak belirtiliyor. TBMM kayıtlarında teklifin mevcut durumu “Komisyonda” görünüyor.
Hurda teşviki yasalaştı mı?
Araç sahiplerinin en çok araştırdığı “Hurda teşviki Meclis’ten geçti mi?” sorusunun yanıtı şu aşamada hayır. İsmail Özdemir’in 25 yaş ve üzeri araçlara ilişkin ÖTV muafiyeti öngören kanun teklifi henüz yasalaşmış değil ve TBMM kayıtlarında Plan ve Bütçe Komisyonu’nda bulunuyor.
Dolayısıyla vatandaşların şu an için hurda aracını teslim ederek otomatik şekilde ÖTV’siz sıfır otomobil alma hakkı bulunmuyor. Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için TBMM’deki yasama sürecinin tamamlanması ve gerekli yasal işlemlerin gerçekleştirilmesi gerekiyor.
Kamuoyunda zaman zaman “hurda teşviki çıktı”, “ÖTV’siz araç dönemi başladı” veya belirli otomobil modellerinin kesin olarak teşvik kapsamına alındığı yönünde paylaşımlar yapılsa da, resmi düzenleme yürürlüğe girmeden bu bilgilerin kesinleşmiş uygulama olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
25 yaş üstü araç sahiplerini ne bekliyor?
Gündemdeki teklifin temelinde 25 yaş ve üzerindeki araçların trafikten çekilerek geri dönüşüme kazandırılması bulunuyor. Bunun karşılığında araç sahiplerinin yeni bir yerli otomobil satın alırken ÖTV avantajından yararlanması amaçlanıyor.
Bu sistemin hayata geçirilmesi halinde eski araçların trafikten çekilmesiyle birlikte otomobil parkının yenilenmesi hedefleniyor. Yaşlı araçların yerine daha yeni teknolojiye sahip otomobillerin kullanılması, trafik güvenliği ve çevre açısından da olumlu sonuçlar doğurabilecek bir uygulama olarak değerlendiriliyor.
Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor. Teklifin Meclis’te bulunması, 25 yaş üzerindeki her araç sahibinin bugün itibarıyla ÖTV’siz otomobil alabileceği anlamına gelmiyor. Uygulamanın yürürlüğe girmesi halinde hangi araçların kapsamda olacağı, araç sahiplerinin hangi koşulları taşıyacağı ve satın alınabilecek otomobillerin nasıl belirleneceği ayrıca netleştirilecek.
Yerli araç şartı dikkat çekiyor
Hurda teşviki teklifinin öne çıkan noktalarından biri de yerli üretim araçlara yönelik avantaj sağlanması. TBMM’deki teklifin özetinde, 25 yaş ve üzerindeki taşıtını geri dönüşüme veren kişilerin yeni alacakları yerli taşıtların ÖTV’den muaf tutulmasının amaçlandığı açıkça belirtiliyor.
Bu nedenle kamuoyunda Togg başta olmak üzere Türkiye’de üretimi gerçekleştirilen otomobillerin teşvik kapsamında olup olmayacağı da tartışılıyor. Ancak hangi modellerin teşvikten yararlanabileceği konusunda yürürlükte olan kesinleşmiş bir araç listesi bulunmuyor.
Düzenlemenin yasalaşması halinde yerli üretim şartının nasıl uygulanacağı, yerlilik oranının bulunup bulunmayacağı ve hangi modellerin kapsam içine alınacağı ilgili mevzuatla birlikte netlik kazanacak.
“İlk Arabam Yerli Otomobil” desteği merak ediliyor
Hurda teşvikinin yanı sıra ilk kez otomobil sahibi olmak isteyen ailelere yönelik destek iddiaları da gündemdeki yerini koruyor. Özellikle dar gelirli ve çok çocuklu ailelerin uygun finansman koşullarıyla yerli otomobile ulaşmasını amaçlayan “İlk Arabam Yerli Otomobil” projesine ilişkin beklentiler de vatandaşlar tarafından takip ediliyor.
Üç ve daha fazla çocuğu bulunan ailelere yönelik uzun vadeli ödeme seçenekleri, düşük maliyetli finansman ve kredi erişiminin kolaylaştırılması gibi başlıklar kamuoyunda öne çıkıyor.
Ancak bu başlıkların da kesinleşmiş bir uygulama olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. Ailelerin gelir şartları, çocuk sayısı, araç fiyat sınırı, kredi tutarı, vade süresi ve başvuru yöntemi gibi ayrıntıların resmi düzenlemelerle açıklanması gerekiyor.
Hurda teşviki otomobil piyasasını nasıl etkileyebilir?
Hurda teşvikinin yasalaşması halinde otomotiv piyasasında hareketlilik yaşanması bekleniyor. Özellikle uzun süredir kullandığı eski aracını değiştirmek isteyen vatandaşların sıfır otomobile yönelmesi, yeni araç satışlarını artırabilecek unsurlar arasında gösteriliyor.
Öte yandan ÖTV avantajının kapsamı ve büyüklüğü, tüketicilerin kararında belirleyici olacak. Eğer teşvik yalnızca belirli araçları kapsarsa vatandaşların tercihleri de bu modeller üzerinde yoğunlaşabilir.
Eski araçların trafikten çekilmesi ise ikinci el otomobil piyasasında da değişikliklere neden olabilir. Hurdaya ayrılan araçların piyasadan çıkmasıyla birlikte belirli yaş grubundaki otomobillerin arzında değişiklik yaşanması mümkün olabilir.
Trafik güvenliği ve çevre hedefi
Düzenlemenin yalnızca otomobil satışlarını artırmaya yönelik bir uygulama olmadığı, aynı zamanda yaşlı araçların trafikten çekilmesini hedeflediği belirtiliyor. Uzun yıllardır kullanılan araçların yerine daha yeni ve güvenlik donanımları gelişmiş otomobillerin geçmesi trafik güvenliği açısından önem taşıyor.
Yeni nesil araçlarda sürüş destek sistemleri, gelişmiş fren teknolojileri, hava yastıkları ve daha düşük emisyon gibi özelliklerin bulunması, araç parkının yenilenmesini çevre ve güvenlik açısından önemli hale getiriyor.
Bu nedenle hurda teşviki, otomotiv sektörünün yanı sıra çevre politikaları ve trafik güvenliği bakımından da yakından takip edilen düzenlemeler arasında bulunuyor.
Meclis’te başka hurda araç teklifleri de bulunuyor
TBMM’de yalnızca 25 yaş üzeri araçlara ilişkin tek bir teklif bulunmuyor. Farklı milletvekilleri tarafından farklı yaş sınırları ve farklı ÖTV uygulamalarını içeren başka kanun teklifleri de sunulmuş durumda.
Örneğin 2025 yılında sunulan bir başka teklif, 20 yaş ve üzerindeki araçların hurdaya ayrılmasını ve araç sahiplerinin yeni araç alımlarında ÖTV’den muaf tutulmasını amaçlıyor. TBMM kayıtlarında bu teklifin de Plan ve Bütçe Komisyonu’nda olduğu görülüyor.
Yine 2025 yılında sunulan başka bir kanun teklifinde 20 yaş ve üzerindeki araçların hurdaya çıkarılmasıyla araç sahiplerinin ilk iktisaplarında ÖTV alınmaması hedeflenmiş ve bu teklifin durumu da “Komisyonda” olarak kayda geçmiş bulunuyor.
Bu durum, hurda teşviki konusunda farklı milletvekilleri tarafından Meclis’e çeşitli teklifler sunulduğunu gösteriyor. Ancak bu tekliflerin hiçbiri mevcut haliyle yürürlüğe girmiş bir hurda teşviki anlamına gelmiyor.
Başvuru başladı mı?
Hurda teşvikinden yararlanmak isteyen vatandaşların bir diğer merak ettiği konu başvuru işlemlerinin başlayıp başlamadığı. Mevcut tabloya göre yürürlüğe girmiş bir hurda teşviki uygulaması olmadığı için bu kapsamda açılmış resmi bir başvuru süreci de bulunmuyor.
Dolayısıyla vatandaşların internet üzerinden yapılan “hurda teşviki başvurusu başladı” şeklindeki paylaşımlara karşı dikkatli olması gerekiyor. Resmi başvuru koşulları ve işlemler ancak düzenleme yasalaştıktan sonra ilgili kurumlar tarafından duyurulabilir.
Hangi araçlar alınabilecek?
Vatandaşların en çok merak ettiği başlıklardan biri de hurda teşviki yürürlüğe girerse hangi sıfır otomobillerin satın alınabileceği. Gündemdeki teklif yerli taşıtları esas aldığı için teşvik kapsamının yerli üretim şartına göre şekillenmesi bekleniyor.
Bununla birlikte bugün itibarıyla “şu marka ve modeller kesin olarak ÖTV’siz alınabilecek” şeklinde resmi bir liste bulunmuyor. Araç listesi, yerlilik şartı, motor hacmi, fiyat sınırı veya diğer kriterler yasama sürecinin ardından yapılacak düzenlemelerle kesinleşebilir.
Bu nedenle sosyal medyada paylaşılan model ve fiyat listelerinin resmi karar olarak kabul edilmemesi gerekiyor.
Gözler TBMM’deki komisyon sürecinde
Hurda teşviki beklentisi sürerken gözler TBMM’deki komisyon çalışmalarına çevrilmiş durumda. İsmail Özdemir’in 25 yaş ve üzeri araçları kapsayan teklifinin resmi TBMM kaydında hâlen Plan ve Bütçe Komisyonu’nda bulunması, düzenlemenin henüz yasalaşmadığını ortaya koyuyor.
Vatandaşlar açısından kritik aşama, teklifin komisyondan çıkması ve Genel Kurul gündemine gelmesi olacak. Genel Kurulda kabul edilmesi halinde ise yasal süreçteki diğer aşamaların tamamlanması gerekecek.
Bu süreç tamamlanmadan 25 yaş üstü araç sahiplerinin ÖTV ödemeden sıfır otomobil satın alabileceğini söylemek mümkün değil. Düzenlemenin kapsamı ve şartları da ancak yasalaşması halinde kesin ve uygulanabilir hale gelecek.
Otomobilini yenilemek isteyen araç sahipleri, özellikle hurda teşviki konusunda resmi TBMM kayıtlarını ve yetkili kurumların açıklamalarını takip ederek hareket etmeli. Teklifin yasalaşması durumunda yaş sınırı, yerli üretim şartı, ÖTV avantajının kapsamı, başvuru yöntemi ve satın alınabilecek araçlara ilişkin ayrıntılar kamuoyuna açıklanacak.
Yorumlar 0